Diante
dunha cunca de viño espadeiro
A
Severino N. Otero,
con
vella e fonda amistade
O
espadeiro! ¡Asios mouros, cepas tortas
follas
verdes, douradas e bermellas,
gala
nas terras vivas de Castrelo,
nos
Casteles de Ouviña e nas areas
de
Tragove e Sisán, do mar de Arousa
e
o Umia cristaíno nas ribeiras!
¡O
espadeiro amante! ¡O viño doce!
¡Alegría
de mallas e espadelas,
compañeiro
das bolas de pan quente
e
as castañas asadas na lareira!
¡O
espadeiro! ¡O risolio que loubaron
en
namorantes páxinas sinxelas
os
antigos abades do mosteiro
de
Xan Daval, na vila cambadesa,
aqueles
priores ledos e fidalgos
mestres
na vida, na virtú e na cencia,
que
sabían ¡ou tempos esquecidos!
canta-la
misa, escorrenta-las meigas,
acoller
e amparar orfos e probes,
rir
coas rapazas, consella-las vellas,
darlle
leito e xantar ós peligrinos,
pechar
por fuero as portas da súa igrexa
á
xusticia do Rei, cobra-los diesmos
e
dispoñer vendimas e trasegas!
¡O
espadeiro morno! ¡O roxo viño,
sangue
do corazón da nosa terra,
que
arrecende a mazáns e a rosas bravas,
quece
os peitos e as almas alumea,
e
sabe a bicos de mociña nova,
aldeana
e trigueira!
¡Como
canta ó caír nas brancas cuncas
dende
as pintadas e bicudas xerras!
¡Cómo
latexa e brila ó coroalas!
¡E
como loce e ri cando as adreza,
asemellando
fíos de rubises
cun
rosario de escumas sanguiñentas!
Cando
nas mornas tardes de romaxe
vai
na alombada pipa taberneira
ó
souto que se estende ó pé da ermida
onde
as campanas repinican ledas,
onde
axordan os fogos de tres tronos
e
ó son da gaita a mocedá tolea,
é
a alma do galán de verba maina,
de
labradora e de viril maxeza,
que
o mesmo se derrete coas rapazas
que
arma sin mais nin mais unha quimeria,
solta
un «¡Ei, carballeira!» erguendo a moca
e
facéndose atrás, e…¡adiola festa!
Cando
o xiado inverno alonga as noites
e
en santa paz, ó pé do lar, se axeitan
mozos
e vellos, desbullando millo,
dándolle
ó fuso ou restelando teas,
o
espadeiro é o esprito do petrucio
de
garimosa fala churrusqueira,
de
mans de prata e lombo acorcobado,
queixo
tembrón e neve nas guedellas,
que
chiscando os olliños contra os mozos,
pondo
ás rapazas cores nas meixelas,
sabe
contar os divertidos feitos
e
as antigas historias que comezan:
«Unha
vez, unha nena e mais un frade…»
«Tiña,
naquel entón, un paxe a reina…»
¡Espadeiro!
¡Espadeiro! ¡Ledo viño
das
noites mozas! Craridá de estrelas
O
aturuxo zoando nas quebradas…
Mozos…
Pandeiros… Un amor que empeza…
Arumes
das carqueixas e do trebo…
De
man en man, a bota carreteira…
Unha
cantiga ó pé dunha ventana…
¡Detrás
dos vidros, ela!
¡Ou,
espadeiro amante! ¡Ou, roxo e quente
sangre
do corazón da nosa terra!
¡Encende
os corazós dos apoucados!
¡¡Prende
lume nas almas, viño celta!!
Ramón
Cabanillas
